کنکور زیست شناسی تبریزژنتيك در خزه ها |

ژنتیک در خزه ها - کنکور زیست شناسی تبریز

کنکور،کنکور زیست شناسی،آموزش مفهومی،تکنیکی،نموداری زیست شناسی،آزمون های زیست شناسی،جزوات زیست شناسی، درسنامه های زیست شناسی، اخبار کنکور، روش های مطالعه دروس بویژه زیست شناسی، معرفنی منابع زیست شناسی

ژنتیک در خزه ها

ژنتیک در گیاهان

بخش خزه ها

ژنتیک در خزه ها

از آن جا که در خزه، گیاه اصلی هاپلوئید می باشد لذا گامت های ایجاد شده نیز همان ژنوتیپ والدی را نشان خواهند داد. در حالی که در پایان مرحله اسپوروفیتی و با میوز درون کپسول خزه ممکن است هاگ های متنوعی ایجاد شود.

* در خزه ها خودلقاحی امکان پذیر نیست زیرا گامتوفیت نر و ماده از هم جدا هستند.

مثال: در گیاه خزه اگر ژنوتیپ آرکگن Ab و ژنوتیپ آنتریدی aB باشد به ترتیب:

۱) ژنوتیپ سلول های رویان را تعیین کنید؟

Ab)                                                            ) گامت ماده → آرکگن

             (سلول تخم) AaBb  → لقاح   

aB)                                                             ) گامت نر → آنتریدی

۲) ژنوتیپ سلول دیواره هاگدان را تعیین کنید؟

چون هاگدان بخشی از اسپوروفیت می باشد و ۲n است پس: AaBb

۳) ژنوتیپ سلول های پایه اسپوروفیت را تعیین کنید؟

چون پایه اسپوروفیت همان گامتوفیت ماده است پس: Ab

۴) چند نوع آنتروزوئید و چند نوع تخمزا ایجاد می شود؟

چون آنتروزوئید و تخمزا با تقسیم میتوز حاصل می شوند پس: ۱ نوع آنتروزوئید با ژنوتیپ aB و ۱ نوع تخمزا با ژنوتیپ Ab به وجود می آید.

۵) در داخل هاگدان چند نوع هاگ می تواند ایجاد شود؟

AaBb → ۲n → تعداد ژن های هتروزیگوت → ۲۲ = ۴ (AB,Ab,aB,ab)

 

ژنتیک در نهانزادان آوندی

در نهانزادان آوندی نیز تولید مثل، بسیار به خزه ها شباهت دارد و از نظر ژنتیکی و ژنوتیپی نیز مشابه با خزه ها می باشد. تنها تفاوت در خزه ها و سرخس ها این است که در سرخس ها اسپوروفیت گیاه اصلی را می سازد نه گامتوفیت.

* برخلاف خزه ها در صورتی که در مرحله لقاح، خودلقاحی صورت گیرد ژنوتیپ گیاه جدید هموزیگوت خواهد بود. اما جالب است بدانید عموما آنتروزوئید های یک پروتال با تخمزاهای همان پروتال لقاح نمی یابند زیرا این سلول ها در زمان های مختلفی برای لقاح آماده می شوند.

مثال: اگر آرکگن دارای ژنوتیپ Ab و آنتریدی ژنوتیپ aB باشد (آرکگن و آنتریدی متعلق به یک پروتال نیستند) به سؤالات زیر پاسخ دهید:

۱) ژنوتیپ ریزوم حاصل چگونه است؟

چون ریزوم جزو اسپوروفیت است باید ژنوتیپ رویان را مشخص کنیم ← AaBb

۲) امکان تشکیل چند نوع گامتوفیت ماده از گیاه جدید وجود دارد؟

گامتوفیت ماده همان پروتال است که از تقسیم میتوز هاگ به وجود می آید و خود هاگ نیز از تقسیم میوز به وجود می آید پس

AaBb → ۲n → تعداد ژن های هتروزیگوت → ۲۲ = ۴(AB,Ab,aB,ab)  ژنتیک در بازدانگان

با توجه به تشکیل دانه در بازدانگان و حضور قسمت های مختلف از نظر ژنوتیپی در آن، چرخه ژنتیکی بازدانگان اندکی با دو گیاه خزه و سرخس تفاوت خواهد داشت. در دانه بازدانگان سه بخش اصلی وجود دارد:

۱٫ رویان (جنین) که از نظر ژنتیکی دیپلوئید بوده و همان اسپوروفیت گیاه جدید است (۲n).

۲٫ ذخیره دانه که آندوسپرم (گامتوفیت ماده در بازدانگان) است و هاپلوئید است (n).

۳٫ پوسته دانه که بخشی از اسپوروفیت مادری است و آن نیز دیپلوئید است (۲n).

* ژنوتیپ پوسته دانه با ژنوتیپ گیاه مادر یکسان است.

* گامت های ماده در بازدانگان از تقسیم سلول های درون آندوسپرم (آرکگن) شکل می گیرند بنابراین ژنوتیپ گامت ماده (تخمزا) و سلول های آرکگن با ژنوتیپ آندوسپرم برابر خواهد بود.

* دانه گرده رسیده در بازدانگان همان گامتوفیت نر می باشد و ژنوتیپ هاگ نر (دانه گرده نارس)، با سلول های دانه گرده رسیده و گامت نر (آنتروزوئید) یکسان می باشد.

مثال: ژنوتیپ مخروط نر کاج AaBb و مخروط ماده کاج AaBB است. به سؤالات زیر پاسخ دهید:

۱) ژنوتیپ پوسته دانه چیست؟

همان ژنوتیپ مخروط ماده است AaBB.

۲) اندوخته دانه چند نوع ژنوتیپ می تواند داشته باشد؟

۲ نوع. زیرا از میوز یکی از سلول های مخروط ماده دو نوع هاگ می تواند ایجاد شود و از میتوز این هاگ ها، آندوسپرم یا ذخیره دانه حاصل می شود.          AB-aB

۳) چند نوع دانه گرده رسیده ایجاد می شود؟

دانه های گرده رسیده از میتوز دانه های گرده نارس که خود آن ها با تقسیم میوز به وجود می آیند حاصل می شوند پس ۴ نوع.                AB-Ab-aB-ab

۴) هر سلول خورش چند نوع آندوسپرم ایجاد می کند؟

۱ نوع. زیرا سلول خورش با ژنوتیپ AaBB در هنگام میوز دو نوع هاگ ماده (چهار عدد) ایجاد می کنند اما سه عدد از این هاگ ها می میرند و هاگ باقی مانده با میتوز خود آندوسپرم را ایجاد می کند.

ژنتیک در نهاندانگاندر نهاندانگان به علت وقوع لقاح مضاعف در چرخه ژنتیکی گیاه پیچیدگی بیشتری نیز وجود دارد. در نهاندانگان دانه از نظر ژنوتیپی از سه بخش جداگانه تشکیل شده است.

۱٫ پوسته دانه که در واقع متعلق به اسپوروفیت گیاه مادر می باشد (۲n).

۲٫ آلبومن که اندوخته غذایی تریپلوئید می باشد (۳n).

۳٫ در دانه بعضی از گیاهان مانند نخود و لوبیا، آلبومن تجزیه شده و جذب لپه ها می شود (دانه های بدون آلبومن). بنابراین اندوخته غذایی در دانه بالغ آن ها، لپه ها می باشد که ۲n بوده و همان ژنوتیپ جنین را دارد.

۴٫ رویان (جنین) که همان اسپوروفیت فرزندی است (۲n).

* ژنوتیپ تمام سلول های کیسه رویانی به جز سلول دوهسته ای با هم یکسان است (ژنوتیپ سلول دو هسته ای، دو برابر تخمزا است).

* در نهاندانگان ژنوتیپ سلول تخمزا با ژنوتیپ هاگ ماده به وجود آورنده آن برابر است.

* در نهاندانگان دو آنتروزوئید در لقاح دخالت می کنند که هر دو از نظر ژنوتیپی برابر هستند.

مثال: اگر در گیاه ذرت ژنوتیپ گیاه نر AA و ژنوتیپ گیاه ماده Aa باشد به سؤالات زیر پاسخ دهید؟

۱) ژنوتیپ آنتروزوئید؟ A

۲) ژنوتیپ تخمزا؟ A یا a

۳) ژنوتیپ سلول دو هسته ای؟ AA یا aa

۳) انواع ژنوتیپ ممکن برای رویان؟ AA و Aa

۴) انواع ژنوتیپ ممکن برای آلبومن؟ AAA و Aaa

۵) ژنوتیپ پوسته دانه؟ Aa

۶) در گیاه حاصل حداقل و حداکثر چند نوع ژنوتیپ دیده می شود؟

حداکثر ← ۳ نوع        آلبومن: AAA          پوسته دانه: Aa           رویان: AA

حداقل ← ۲ نوع        آلبومن: Aaa           پوسته دانه: Aa           رویان:  Aa

 

ژن خود ناسازگار در گیاهان

در بعضی از گیاهان مانند شبدر، یک صفت چند آللی (ژن خودناسازگار) آمیزش را کنترل می کند به طوری که اگر آلل دانه گرده شبیه به یکی از آلل های کلاله باشد، لوله گرده تشکیل نمی شود.

* در افرادی با ژن خود ناسازگار، ژنوتیپ هموزیگوت وجود ندارد.

برای یک ژن خودناسازگار n آللی:

۱) تعداد انواع لقاح های ممکن در جمعیت: 

n(n-1) (n-2) / 2 

 (۲تعداد انواع لقاح های غیرممکن در جمعیت:( n (n-1

۳) انواع ژنوتیپ برای افراد جمعیت و رویان دانه ها: 

n(n-1) / 2

۴) انواع ژنوتیپ برای آلبومن دانه ها:  n –  n2

منبع: کانون فرهنگی قلم چی

alt نوشته شده توسط: alt تاریخ: 24 آوریل, 2013 alt بدون نظر

icon 3,584 بازدید iconدسته : نکات آموزشی زیست شناسی
ارسال دیدگاه ها

submit a comment on this post لطفاًبا ایمیل mohebbisuliman@yahoo.com در ارتباط باشید.



آدرس سايت يا وبلاگ :